Տարբերակ 1. P2P հարթակի միջոցով
Հարմար է հիմնականում փոքր գումարների համար։ Փոխանակումն իրականացվում է առցանց։
P2P-ն օգտատերերի միջև կրիպտոարժույթի փոխանակում է։ Նման ծառայություններ գործում են բազմաթիվ կրիպտոարժութային բորսաներում, այդ թվում՝ Binance-ում։
Օրինակ՝ կրիպտոարժույթի սեփականատերը հայտարարություն է տեղադրում՝ ակտիվը հայկական դրամով վաճառելու վերաբերյալ։ Մեկ այլ օգտատեր ընդունում է առաջարկը և գումարը փոխանցում վաճառողի բանկային քարտին կամ հաշվին։ Վճարման ստացումը հաստատելուց հետո կրիպտոարժույթը փոխանցվում է գնորդին։
P2P հարթակը հանդես է գալիս որպես միջնորդ․ գործարքի ընթացքում այն արգելափակում է վաճառողի կրիպտոարժույթը և վճարումը հաստատելուց հետո փոխանցում այն գնորդին։
P2P-ի առավելությունները
Հիմնական առավելությունը կրիպտոարժույթն առցանց արագ փոխանակելու և հայկական դրամն անմիջապես հայկական բանկային քարտին կամ հաշվին ստանալու հնարավորությունն է։
Սակայն բանկի համար նման փոխանցումը դիտվում է որպես ֆիզիկական անձանց միջև գործարք։ Սա ինքնին չի երաշխավորում, որ բանկը հարցեր չի առաջադրի։ Հաճախակի փոխանցումները, տարբեր ուղարկողների հետ գործարքները կամ հաճախորդի համար ոչ բնորոշ գումարները կարող են հանգեցնել լրացուցիչ ստուգման, փաստաթղթերի պահանջի, գործարքների ժամանակավոր սահմանափակման կամ հաշվի արգելափակման։
Արդյո՞ք անհրաժեշտ է հայտարարագրել մուտքագրված գումարը
Եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի շրջանակում ֆիզիկական անձանցից ստացված որոշ մուտքեր կարող են ենթակա լինել տարեկան հայտարարագրում արտացոլման։
Միևնույն ժամանակ, բանկային քարտին գումարի մուտքագրումն ինքնին միշտ չէ, որ համարվում է հարկվող եկամուտ։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել վճարման հիմքը, գործարքի բնույթը և ստացված ֆինանսական արդյունքը։ Ֆիզիկական անձանցից ստացված՝ 300 000 դրամը գերազանցող եկամուտները, որպես կանոն, անհրաժեշտ է արտացոլել հայտարարագրում, եթե օրենսդրությամբ բացառություն նախատեսված չէ։
Հետևաբար, P2P-ի միջոցով կրիպտոարժույթի կանոնավոր վաճառքի դեպքում խորհուրդ է տրվում պահպանել գործարքների պատմությունը, բանկային քաղվածքները և կրիպտոարժույթի գնման հաստատումները։ Զգալի շրջանառության դեպքում ավելի լավ է խորհրդակցել հաշվապահի կամ հարկային մասնագետի հետ։ Լրացուցիչ պարզաբանումները հրապարակված են ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի կայքում։
P2P փոխանակման ռիսկերը
Գնորդը վճարման համար կարող է օգտագործել ուրիշի քարտ, գողացված դրամական միջոցներ կամ խարդախ ճանապարհով ստացված գումար։ Հետագայում հաշվի սեփականատերը կարող է դիմել բանկ կամ ոստիկանություն և հայտարարել, որ ինքը չի կատարել փոխանցումը։
Արդյունքում բանկը կարող է պահանջել բացատրություններ և փաստաթղթեր, ժամանակավորապես սահմանափակել քարտով գործարքները կամ սկսել միջոցների ծագման ստուգում։
Ռիսկերը նվազեցնելու համար՝
- գործարքներն իրականացրեք միայն P2P հարթակի ներսում,
- մի համաձայնեք շարունակել հաղորդակցությունն ու հաշվարկները բորսայից դուրս,
- ստուգեք, որ ուղարկողի անունը համընկնի նույնականացված գնորդի անվան հետ,
- մի ընդունեք վճարումներ երրորդ անձանցից,
- մի փոխանցեք կրիպտոարժույթը, քանի դեռ գումարը փաստացի չի մուտքագրվել ձեր հաշվին,
- պահպանեք նամակագրությունը, անդորրագիրը և գործարքի վերաբերյալ տեղեկությունները։
Տարածված խարդախության սխեմաների մասին ավելի մանրամասն պատմել ենք այստեղ՝ «Binance-ում P2P փոխանակման ռիսկերը»։
Տարբերակ 2. Երևանում փոխանակման կետերի միջոցով
Հարմար է ինչպես փոքր, այնպես էլ խոշոր գումարների փոխանակման համար։ Փոխանակումը կարելի է իրականացնել առցանց կամ գրասենյակում։
Կրիպտոարժույթի փոխանակման կետը հարմար և ունիվերսալ լուծում է, եթե ընտրեք Հայաստանի օրենսդրությանը համապատասխան գործող հուսալի ծառայություն։
Ինչպես ստուգել փոխանակման կետը
1. Ստուգեք իրավական կարգավիճակը
Հայաստանի Հանրապետության «Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքն ուժի մեջ է մտել 2025 թվականի հուլիսի 4-ին։ Այն ընկերությունները և անհատ ձեռնարկատերերը, որոնք օրենքն ուժի մեջ մտնելու պահին կրիպտոակտիվների հետ կապված ծառայություններ էին մատուցում, կարող են շարունակել իրենց գործունեությունն անցումային ժամանակահատվածում։ Մինչև 2027 թվականի հունվարի 31-ը նրանք պետք է գրանցվեն և ստանան Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի լիցենզիա։
Կանխիկ դրամական միջոցներով գործարքներ կարող են իրականացնել միայն կրիպտոակտիվների ոլորտում ծառայություններ մատուցող այն անձինք, որոնք ներառված են Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի հատուկ ցանկում։
Մեկ կանխիկ գործարքի գումարը չպետք է գերազանցի 300 000 դրամը։ Անկախ փոխանակման գումարի չափից՝ ծառայություն մատուցողը պարտավոր է իրականացնել հաճախորդի նույնականացում և անձի ինքնության ստուգում։
Կրիպտոակտիվներով կանխիկ գործարքներ իրականացնելու թույլտվություն ունեցող ծառայություն մատուցողների պաշտոնական ցանկը հրապարակված է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կայքում։
2. Ուսումնասիրեք հեղինակությունը
Google-ում կամ Yandex-ում որոնեք «կրիպտոարժույթի փոխանակման կետ Հայաստանում» կամ «կրիպտոարժույթի փոխանակման կետ Երևանում» հարցումներով։
Ուսումնասիրեք ընկերության քարտը, դրա ստեղծման ամսաթիվը, հասցեն, գրասենյակի լուսանկարները և հաճախորդների կարծիքները։ Ուշադրություն դարձրեք ոչ միայն ընդհանուր վարկանիշին, այլև կարծիքների բովանդակությանը, ընկերության պատասխաններին և կրկնվող բողոքների առկայությանը։
Որոնման արդյունքներում բարձր դիրքն ինքնին չի հաստատում փոխանակման կետի հուսալիությունը․ որոնողական համակարգերը չեն իրականացնում ընկերությունների իրավական կամ ֆինանսական ստուգում։
3. Ստուգեք կայքը և կոնտակտային տվյալները
Հուսալի փոխանակման կետը, որպես կանոն, ունի սեփական կայք, տեղական կոնտակտային համարներ, գրասենյակի հասցե, փոխանակման պայմաններ և ընկերության մասին տեղեկություններ։
Որակյալ կայքը դրական նշան է, սակայն գեղեցիկ դիզայնն ինքնին չի երաշխավորում անվտանգությունը։ Ստուգեք՝ արդյոք կայքում նշված իրավաբանական անձի անվանումը, հասցեն և այլ տվյալները համընկնում են պաշտոնական տեղեկատվության հետ։
4. Գնահատեք գրասենյակը
Եթե նախատեսում եք կանխիկ փոխանակում, նախապես ստուգեք գրասենյակի հասցեն և աշխատանքի պայմանները։
Տարածքը պետք է հարմարեցված լինի հաճախորդների անվտանգ սպասարկման համար։ Ցանկալի է տեսահսկման համակարգի, թղթադրամ հաշվող մեքենայի, արժույթի դետեկտորի և գործարքների իրականացման համար կահավորված գոտու առկայությունը։
5. Փնտրեք անկախ կարծիքներ
Տեսեք, թե ինչ են գրում փոխանակման կետի մասին թեմատիկ խմբերում, քարտեզներում, ֆորումներում և անկախ հարթակներում։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առեք, որ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական կարծիքները կարող են ոչ հավաստի լինել։
Ում չարժե դիմել
Զգուշությամբ վերաբերվեք մասնավոր անձանց, որոնք առաջարկում են կասկածելիորեն շահավետ փոխարժեք և առաջարկում են փոխանակումն իրականացնել սրճարանում, ավտոմեքենայում, բնակարանում կամ որևէ այլ պատահական վայրում։
Նման փոխանակման դեպքում առկա է հետևյալը ստանալու ռիսկը՝
- կեղծ թղթադրամներ,
- կեղծ կրիպտոարժույթ,
- խարդախության, գողությունների, պատժամիջոցների տակ գտնվող հասցեների կամ այլ անօրինական աղբյուրների հետ կապված կրիպտոակտիվներ,
- երրորդ անձից փոխանցում, որը հետագայում կարող է վիճարկվել։
Կասկածելի կրիպտոակտիվները կարող են չանցնել AML ստուգումը։ Բորսան կամ այլ ծառայությունն իրավունք ունի կասեցնել մուտքագրումը, պահանջել փաստաթղթեր կամ սահմանափակել գործարքները մինչև ստուգման ավարտը։
Հաստատված իրավական կարգավիճակ, թափանցիկ պայմաններ և լավ հեղինակություն ունեցող փոխանակման կետի ընտրությունը զգալիորեն նվազեցնում է կրիպտոարժույթի առքուվաճառքի հետ կապված ռիսկերը։
Մաղթում ենք անվտանգ և շահավետ փոխանակումներ։