Զգուշացե՛ք. կեղծ USDT-ներ։

Եթե փորձեք Google-ում որոնել՝ հնարավո՞ր է արդյոք կեղծել կրիպտոարժույթը, ապա ամենահայտնի որոնողական համակարգը տալիս է միանշանակ պատասխան՝ Ո՛Չ։

«...բլոկչեյնում ակտիվների սեփականատերերի տվյալները պարունակող գրանցամատյաններն անհնար է կեղծել»։

Այսօր մենք կապացուցենք, որ դա հնարավոր է։ Հոդվածում կբացատրենք, թե ինչպես կարելի է կեղծել կրիպտոարժույթը և ինչպես են խաբեբաները գումար վաստակում դրա միջոցով։

Եվ որպեսզի ավելի լավ հասկանանք այս հարցը, կպատմենք մի պատմություն, որը տեղի է ունեցել մեր հաճախորդներից մեկի հետ։

Մեր փոխանակման կետ էր դիմել մի հաճախորդ՝ խնդրելով կանխիկացնել իր դրամապանակում գտնվող խոշոր գումարը։ Գումարը պահվում էր TrustWallet դրամապանակում՝ 34,967.14 USDT, BEP20 ցանցում։

Ինչպես միշտ, մենք տրամադրեցինք USDT BEP20 հասցե փոխանցման համար՝ 0x33367cf….723653, և այն բանից հետո, երբ հաջողությամբ ուղարկվեց 50 USDT, սպասում էինք, որ միջոցները կհասնեն մեր դրամապանակին։

Սակայն ոչ 10 րոպե անց, ոչ էլ 30 րոպե անց գումարը մեր դրամապանակ չմուտքագրվեց, թեև հաճախորդի դրամապանակից USDT-ն դուրս էր գրվել։

Ստուգելով գործարքը ցանցում՝ համոզվեցինք, որ փոխանցման կարգավիճակը եղել է Success, այսինքն՝ գումարը դուրս է եկել և հաջողությամբ հասել է մեր հասցեին։ Հասցեի հետ կապված սխալ նույնպես չի եղել։ Բայց գումարն այդպես էլ չհայտնվեց մեր հաշվեկշռում։

Մենք նաև ստուգեցինք TrustWallet դրամապանակի իսկությունը, քանի որ նախկինում արդեն բախվել էինք դեպքերի, երբ մարդիկ կեղծ հղմամբ ներբեռնել էին կեղծ TrustWallet դրամապանակ։ Սակայն ստուգումից հետո համոզվեցինք, որ դրամապանակը բնօրինակ է։ Մենք նաև հետաքրքրվեցինք՝ արդյոք որևէ մեկը մուտք ունի՞ այդ միջոցներին։ Մարդը վստահությամբ ասաց, որ ոչ ոքի չի հայտնել իր seed phrase-ը։ Այս տարբերակն էլ բացառեցինք։

Ուրեմն ո՞րն էր խնդիրը։

Մենք խնդրեցինք հաճախորդին վերադառնալ դրամապանակի գլխավոր էջ, բացել ընդհանուր հաշվեկշիռը, և ահա թե ինչ պատկեր բացվեց մեր առջև։

Այժմ այլևս կասկած չկար։ Մեր առջև կեղծ USDT-ներ էին։

Կեղծ USDT-ներ։ Ինչպե՞ս ճանաչել դրանք և ինչպե՞ս տարբերել իրականներից։

Պատկերում դուք տեսնում եք 2 գործարք՝ մեկը կեղծ USDT-ներով, մյուսը՝ «օրիգինալ» USDT-ներով։

1️⃣ Առաջին բանը, որին պետք է ուշադրություն դարձնել, սմարթ-կոնտրակտի (Smart Contract) դաշտն է։

Օրիգինալ USDT-ը ստեղծվել է Tether Limited ընկերության կողմից։ Այն կառավարվում է Հոնկոնգում գրանցված iFinex Inc. ֆինանսական կոնգլոմերատի կողմից, որը նաև կրիպտոբորսայի Bitfinex-ի մայր ընկերությունն է։ USDT-ը ապահովված է Tether Limited-ի պահուստներում գտնվող արժույթներով և արժեթղթերով։ Պահուստների ընդհանուր արժեքը դոլարային արտահայտությամբ հավասար է շրջանառության մեջ գտնվող բոլոր USDT-ների քանակին։ Պարզ ասած՝ յուրաքանչյուր թողարկված 1 USDT-ի դիմաց Tether Limited-ը պահուստավորում է 1 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ակտիվ (դրամական միջոցներ, արժեթղթեր և այլն), ուստի՝ 1 USDT = 1 USD։

USDT-ի ապահովվածությունը վերահսկելու նպատակով անկախ աուդիտորները եռամսյակային ստուգումներ են անցկացնում, իսկ հաշվետվությունները հրապարակվում են պաշտոնական կայքում։

31.05.2023-ի վերջին հաշվետվության համաձայն՝ Tether Limited-ի ակտիվների պահուստները բաշխված են հետևյալ կերպ․

•  84.7% - Cash & Cash Equivalents & Other Short-Term Deposits (из них 76.53% U.S. Treasury Bills)
• 0.17% Corporate Bonds
• 4.14% Precious Metals
• 1.83% Bitcoin
• 2.61% Other Investments
• 6.54% Secured Loans (None To Affiliated Entities)

Ի տարբերություն բազմաթիվ այլ կրիպտոարժույթների՝ Tether-ը չունի սեփական բլոկչեյն։ Այն գործում է այլ բլոկչեյնների վրա՝ սմարթ-կոնտրակտների միջոցով։

Այսօր USDT-ը հասանելի է բազմաթիվ բլոկչեյններում՝ Bitcoin, Ethereum, Avalanche, Polygon, Tron, EOS և այլն։

Մեր օրինակում USDT-ը գտնվում է BEP20 ցանցում։ Այսինքն՝ դրանք USDT թոքեններ են, որոնք ստեղծվել են Binance Chain համայնքի սմարթ-կոնտրակտների միջոցով, և տվյալ ցանցը ETH-համատեղելի բլոկչեյն է։ Ցանցում բոլոր փոխանցումներն ու գործողությունները կատարվում են Binance Smart Chain-ի միջոցով (BEP20 թոքեններ)։  Մենք չենք խորանա սմարթ-կոնտրակտի միջոցով թոքեն ստեղծելու տեխնիկական մանրամասների մեջ, միայն նշենք, որ յուրաքանչյուր նոր թոքենի ստեղծման ժամանակ տվյալ բլոկչեյնում գեներացվում է եզակի սմարթ-կոնտրակտ, որը հետագայում չի կարող փոփոխվել։ 

Ո՞վ կարող է ստեղծել թոքեն սմարթ-կոնտրակտի միջոցով։ Պատասխանը պարզ է՝ մեզնից ցանկացածը։ Ավելին, Binance-ի պաշտոնական ուղեցույցի համաձայն՝ BEP20 ցանցում թոքենի ստեղծման գործընթացը չի պահանջում ծրագրավորման խորը գիտելիքներ և կարող է տևել ընդամենը մի քանի րոպե։

Դուք կարող եք ձեր թոքենը կոչել CryptoInvest, David կամ նույնիսկ Tether, ինչպես արել է մեր պատմության խաբեբան։ Կարող եք նաև օգտագործել USDT հապավումը՝ ինչպես «օրիգինալ» թոքենի դեպքում։ Դա արգելված չէ։ Բացի այդ, դուք կարող եք թողարկել ցանկացած քանակի թոքեն՝ թեկուզ մեկ միլիարդ հատ։ Եվ ահա, մի քանի րոպե անց դուք դառնում եք BEP20 ցանցում մեկ միլիարդ USDT-ի սեփականատեր։ Միայն թե այդ միլիարդը իրականում ոչինչ արժե, քանի որ այն ապահովված չէ ոչ մի ակտիվով, գումարով կամ արժեթղթերով, ինչպես «օրիգինալ» USDT-ը։ Ձեր թոքենը չի վաճառվում որևէ բորսայում, ոչ ոքի պետք չէ և պարզապես «դատարկ պատյան» է։

Ինչպես արդեն նշեցինք, յուրաքանչյուր նոր թոքենի ստեղծման պահին բլոկչեյնը դրա համար ստեղծում է առանձին սմարթ-կոնտրակտ, որը գրանցվում է բլոկչեյնում և չի կարող փոփոխվել։

Իսկ «օրիգինալ» USDT-ի սմարթ-կոնտրակտների հասցեները հայտնի են բոլորին։

Ստորև ներկայացնում ենք «օրիգինալ» USDT-ի սմարթ-կոնտրակտների հասցեները տարբեր ցանցերում։ Հիշե՛ք դրանք ❗️

USDT TRC20 (Tron blockchain) Smart Contract Address:
TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t

USDT BEP20 (Binance Smart Chain) Smart Contract Address:
0x55d398326f99059ff775485246999027b3197955

USDT ERC20 (Ethereum blockchain) Smart Contract Address:
0xdac17f958d2ee523a2206206994597c13d831ec7

USDT (Polygon blockchain) Smart Contract Address:
0xc2132D05D31c914a87C6611C10748AEb04B58e8F

USDT (Solana blockchain) Smart Contract Address:
Es9vMFrzaCERmJfrF4H2FYD4KCoNkY11McCe8BenwNYB

Բոլոր սմարթ-կոնտրակտների հասցեները կարելի է դիտել, օրինակ, CoinMarketCap-ում՝ More բացվող մենյուի միջոցով։

Դրանք կարելի է տեսնել նաև սառը դրամապանակներում (cold wallets)։ Օրինակ՝ SafePal-ում սմարթ-կոնտրակտի հասցեն ցուցադրվում է այստեղ.

Ցավոք, Trust Wallet-ում մենք չկարողացանք գտնել, թե որտեղ է ցուցադրվում թոքենի սմարթ-կոնտրակտի հասցեն։ Ըստ երևույթին, խաբեբաները գիտեն դրամապանակի այս թերության մասին և ակտիվորեն օգտվում են դրանից։ Հենց այդ պատճառով էլ նրանք իրենց խարդախ սխեմաների մեծ մասն իրականացնում են հենց այս դրամապանակի միջոցով։

Սմարթ-կոնտրակտների հարցը պարզեցինք։

2️⃣ Էլ ինչի՞ վրա պետք է ուշադրություն դարձնել գումար ստանալիս։  Ստացված գումարի դոլարային համարժեքին։ Ինչպես տեսնում եք վերևի սքրինշոթում, կեղծ USDT-ների դեպքում բլոկչեյնը չի ցուցադրել թոքենների դոլարային համարժեքը՝ For 50 Tether USDT, իսկ «օրիգինալ» թոքենների դեպքում բլոկչեյնը ցուցադրել է այդ համարժեքը՝ For 10,000 ($10,010)։ Պատճառը պարզ է․ առաջին դեպքում գործ ունենք «դատարկ պատյանի» հետ, իսկ երկրորդ դեպքում՝ իրական, օրիգինալ թոքենի։

Ինչպե՞ս էր աշխատում ամբողջ խարդախ սխեման։

Ինչպես պատմեց մեր հաճախորդը, նա գումար էր ներդրել մի ներդրումային նախագծում, որը խոստանում էր բարձր եկամտաբերություն կրիպտոարժույթով։ Նախագծից ստացված շահույթը փոխանցվում էր Trust Wallet սառը դրամապանակին։ Նրան խնդրել էին ներբեռնել դրամապանակը իր հեռախոսում, և որոշ ժամանակ անց գումարն իսկապես մուտքագրվել էր։ Համոզվելով, որ ներդրումային նախագիծն իրականում վճարումներ է կատարում, նա կրկին ներդրել էր գումար՝ ավելի մեծ եկամուտ ստանալու նպատակով։

Սպասելով, մինչև դրամապանակում կուտակվի խոշոր գումար, նա փորձեց գումարը փոխանցել իր Binance հաշիվ, և փոխանցումն իրականացվեց, սակայն միջոցները բորսայի հաշվին չմուտքագրվեցին։ Այս խնդրի մասին նա տեղեկացրեց ներդրումային ընկերությանը, ինչին նրանք պատասխանեցին, որ գումարներն ամբողջությամբ «մաքուր» չեն։ Եվ իսկապես, նույն օրը նա Binance-ի անունից նամակ ստացավ իր էլեկտրոնային փոստին, որտեղ նշվում էր, որ իր միջոցները չեն կարող մուտքագրվել հաշվին, և դրանց մուտքագրման համար անհրաժեշտ է վճարել 30% միջնորդավճար՝ գումարները mixer-ի միջոցով «մաքրելու» նպատակով։ Նամակին կից ներկայացված էր նաև հրահանգ, ըստ որի նա պետք է Binance-ի P2P հարթակի միջոցով գներ մոտ 10 000 ԱՄՆ դոլարի կրիպտոարժույթ և այն փոխանցեր նշված դրամապանակի հասցեին։ Դրամապանակի հասցեն նույնպես նշված էր նամակում։ Նա հենց այդպես էլ վարվեց։ Դժվար չէ կռահել, որ Binance-ի անունից ուղարկված նամակը նույնպես նույն խարդախների գործն էր, իսկ նամակում նշված դրամապանակի հասցեն պատկանում էր հենց նրանց։

Կասկածելով, որ ինչ-որ բան այն չէ, հաճախորդը դիմեց մեր փոխանակման կետ, որտեղ մենք կարողացանք հասկանալ և վերլուծել իրավիճակը։ Ընդհանուր առմամբ, մարդը կորցրել է ավելի քան 40 000 ԱՄՆ դոլար։ Ցավոք, այս դեպքում գումարներն անվերադարձ կորցված են, և խարդախներին հայտնաբերելն անհնար է։ Այս հոդվածը գրելով՝ մենք ցանկանում էինք գոնե ինչ-որ չափով պաշտպանել մյուսներին նման սխեմաների զոհ դառնալուց և իրենց միջոցները կորցնելուց։

Ամփոփելով՝ ցանկանում ենք ներկայացնել մի քանի խորհուրդ, որոնք կօգնեն ձեզ պաշտպանվել խարդախներից.

1.  Ձեր դրամապանակին ցանկացած փոխանցում ստանալիս միշտ ուշադրություն դարձրեք դրամապանակի ընդհանուր մնացորդին։ Փոխանցումից հետո դրամապանակի ընդհանուր արժեքը դոլարային (եվրոյով, դրամով) համարժեքով պետք է փոխվի։
2.  Եթե գիտեք, թե ինչպես ստուգել փոխանցումը բլոկչեյնում, անպայման ուշադրություն դարձրեք Smart Contract դաշտին։ Բնօրինակ սմարթ կոնտրակտների հասցեները մենք նշել ենք վերևում։
3.  Binance-ը երբեք չի վարում նամակագրություն իր հաճախորդների հետ էլեկտրոնային փոստի միջոցով և առավել ևս չի խնդրում փոխանցել իրեն գումար։ Binance-ից ստացվող բոլոր նամակները ավտոմատ ծանուցումներ են, որոնք ուղարկվում են համակարգի կողմից։ Աջակցության ծառայության իրական աշխատակիցների հետ ցանկացած շփում իրականացվում է բացառապես ձեր անձնական հաշվի ներքին հաղորդագրությունների համակարգի միջոցով։ Binance-ի անունից ստացված ցանկացած կասկածելի նամակ կարող եք ինքնուրույն ստուգել այստեղ
4. Զգուշացեք նախագծերից, որոնք խոստանում են բարձր և կայուն եկամուտ։ Ոչ մի ընկերություն, հատկապես այն, որը զբաղվում է թրեյդինգով, մայնինգով կամ որևէ կերպ կապված է կրիպտոարժույթների հետ, չի կարող ունենալ կայուն եկամուտ։ Կրիպտոաշխարհում ամեն ինչ փոփոխական է։ Ոչ մի ընկերություն չի կարող խոստանալ նույնիսկ 10% կայուն եկամտաբերություն։

 Այսօր սոցիալական ցանցերը պարզապես ողողված են բարձր եկամտաբեր ներդրումային նախագծերի գովազդներով։ Հավանաբար դուք նույնպես հանդիպել եք Ameriabank-ի անունից տարածվող գովազդների, որոնք խոստանում են հսկայական շահույթներ, կամ Gazprom-ի անունից հրապարակումների, որոնք կոչ են անում դառնալ ընկերության համահիմնադիր և ստանալ բարձր պասիվ եկամուտ։ Վստահությամբ կարելի է ասել, որ այս ամենը խաբեություն է։

Եղե՛ք զգոն և պահպանե՛ք ձեր միջոցները։

Եթե ձեզ անհրաժեշտ է անվտանգ և հուսալի կրիպտոարժույթների փոխանակում Հայաստանում, դիմե՛ք մեզ։ Մենք լավ ենք հասկանում այս ոլորտը և պատրաստ ենք օգնել ձեզ։